عضو هیأت علمی و فوق تخصص روماتولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تأکید بر اهمیت حیاتی پوکی استخوان در میان بانوان پس از دوران یائسگی، مصرف کلسیم و ویتامین دی و همچنین ورزش منظم را از راهکارهای پیشگیرانه‌ی این بیماری برشمرد.

دکتر الهام عتباتی، در گفتگو با وب دا، پوکی استخوان را " تخریب مواد معدنی استخوان " توصیف و اظهار کرد: در این بیماری، بخش‌هایی از استخوان که حاوی کلسیم، فسفر و سایر مواد معدنی ضروری است، تخریب می‌شود و این فرایند منجر به کاهش تراکم استخوان شده و ساختار آن را به حالتی شبیه پنیرِ پر از حفره تبدیل می‌کند.

 وی افزود: حجم استخوان تغییر نمی‌کند، اما غلظت آن به شدت کاهش یافته و استحکامش را از دست می‌دهد. این خالی شدن ساختار درونی، استخوان را در برابر کوچکترین فشار، ضربه یا حتی حرکات روزمره، فوق‌العاده آسیب‌پذیر کرده و خطر شکستگی را به شدت افزایش می‌دهد.

پیامدهای پوکی استخوان؛ از اختلال حرکتی تا زمین‌گیر شدن

دکتر عتباتی با بیان اینکه پیامدهای پوکی استخوان، به خصوص در بانوان یائسه، بسیار جدی است، خاطرنشان کرد: این بیماری می‌تواند منجر به اختلالات حرکتی، خمیدگی مهره‌های ستون فقرات و از بین رفتن شکل طبیعی استخوان‌ها شود. بدتر از همه، شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان، که اغلب در ناحیه لگن یا ستون فقرات رخ می‌دهد، می‌تواند فرد را زمین‌گیر کند. ترمیم این شکستگی‌ها به دلیل پوسیدگی استخوان، بسیار دشوار بوده و گاهی با جراحی نیز به سختی قابل درمان است.

اهمیت توجه به سلامت استخوانها از دوران کودکی

اهمیت پیشگیری از پوکی استخوان از دوران کودکی از نکات مهم دیگری بود که دکتر عتباتی ضمن اشاره به آن تأکید کرد: فرد باید از سنین پایین، کلسیم کافی را از طریق تغذیه مناسب دریافت کرده و تحرک بدنی لازم را داشته باشد. رعایت اصول صحیح در کنار مصرف کافی کلسیم، به ساخت توده استخوانی سالم در دوران رشد کمک می‌کند و در واقع، آنچه در دوران کودکی و نوجوانی برای تراکم استخوان ذخیره می‌شود، در دوران یائسگی مورد استفاده قرار می‌گیرد و پس از آن، توانایی ترمیم و بازسازی استخوان به شدت محدودتر می‌شود.

وی افزود: بنابراین، توجه جدی به تغذیه مناسب، تحرک کافی و ورزش منظم از دوران کودکی، نقش حیاتی در ساخت توده استخوانی سالم و پیشگیری از پوکی استخوان در بزرگسالی، به ویژه پس از یائسگی، ایفا می‌کند. همچنین در طول زندگی زایمان های متعدد و در هر حاملگی و زایمان چه میزان شیردهی انجام و چقدر کلسیم درست دریافت میشود همه این موارد برای سنین یائسگی که فرد دچار پوکی استخوان شود نقش دارد.

دکتر عتباتی همچنین گفت: برای بررسی پوکی استخوان روش عکس برداری به نام سنجش تراکم استخوان باید انجام شود که میزان تراکم استخوان یک خانم را در دوران یائسگی بسنجیم و بر اساس آن تصمیم بگیریم که چه درمانی برای او انجام می شود. وقتی پوکی استخوان یک خانم تأیید شد یک سری آزمایشات از جمله سطح کلسیم، فسفر، ویتامین Dو ... را هم بررسی می کنیم. بر اساس میزان پوکی استخوان و اینکه چقدر خطر وجود دارد و در صورت وجود خطر میزان شدت هم بررسی می شود.

همچنین برای درمان پوکی استخوان درکنار مصرف منظم مکمل های کلسیم داروهایی است که روز به روز انواع آن پیشرفت می کند تا آن استخوانی که از دست رفته به حالت اولیه برگردد . هدف از درمان این است که تراکم استخوان به سطحی برسد که خطر شکستگی کاهش یابد. مسلما یک انسان 70-60 ساله هرگز مثل یک جوان 20 ساله استخوان نخواهد داشت ولی این درمان کمک می کند که آن شرایط ایجاد شده یعنی از شکستن و ضربه به استخوان جلوگیری کنیم.

این استاد دانشگاه متذکر شد؛  معمولا خانم های یائسه از مصرف کلسیم ترس داشته و عقیده دارندکه در رگ ها رسوب می کند و یا عنوان میکنند که سنگ کلیه  داریم و یا کلسیم خطر سنگ کلیه را در پی دارد. اما واقعیت آن است که تمام سنگ های کلیه از جنس کلسیم نیستند و آنها هم که از جنس کلسیم هستند می توان از مدل ترکیباتی استفاده کرد که مدل سنگ را خیلی پایین می آورد.

وی اضافه کرد: خانم های یائسه باید فعالیت های منظم داشته باشند یعنی یک ورزشی که بتواند آن فشار مورد نیاز به استخوان را ایجاد کند که استخوان به ساخت و ساز تحریک شود. این الزاما پیاده روی نیست. خیلی از مراجع کنندگان ما پیاده روی را فقط ورزش می دانند اما باید بدانیم آرتروز و ساییدگی زانو، پیاده روی های طولانی با کفش های نامناسب در سطوح نامناسب باعث می شود آسیب به مفاصل بیشتر و میزان ضرر از فایده بیشتر شود.